Oral seks yoluyla hangi enfeksiyonları kapabilirim?

Oral Seks ve Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Oral seks sırasında bazı cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) ağız veya boğazdan genital bölgeye ya da genital bölgeden ağız ve boğaza geçebilir. Bir kişinin tek partneri olması bulaş riskini tamamen ortadan kaldırmaz; risk, partnerlerin enfeksiyon durumu, temasın türü ve bariyer kullanımı gibi etkenlere bağlıdır. CYBH’ler belirti vermeden de bulaşabilir. 

Oral seks nedir?

Oral seks, ağız ve dil kullanılarak partnerin genital veya anal bölgesinin uyarılmasıdır. Başlıca türleri:

1. Fellatio: Penis veya genital bölgeye ağızla temas
2. Cunnilingus: Vulva veya vajinaya ağızla temas
3. Anilingus: Anüs çevresine ağızla temas

Oral seksle hangi enfeksiyonlar bulaşabilir?

Oral seks sırasında aşağıdaki enfeksiyonlar bulaşabilir:

1. Bel soğukluğu (gonore): Özellikle boğaz enfeksiyonu belirti vermeyebilir.
2. Frengi (sifiliz): Enfeksiyon, ağız veya genital bölgedeki yara ya da lezyonlarla temasla bulaşabilir.
3. Herpes: HSV-1 veya HSV-2 ağız ve genital bölgeleri etkileyebilir.
4. HPV: Ağız ve boğaz dahil farklı bölgeleri tutabilir.
5. Klamidya: Bulaşabilir; boğaz enfeksiyonları sıklıkla belirtisizdir.
6. HIV: Oral seksle bulaşma olasılığı vajinal veya anal sekse göre çok daha düşüktür; CDC bu temas için HIV bulaş riskini “çok düşük ya da yok denecek kadar az” olarak tanımlar. 

Anilingus sırasında hepatit A ve bazı bağırsak enfeksiyonları da bulaşabilir. Hepatit B cinsel temasla bulaşabilen bir enfeksiyondur ve aşıyla önlenebilir. Hepatit C ise cinsel yolla bulaşabilse de oral seksle yaygın bulaşan enfeksiyonlardan biri olarak değerlendirilmez. 

Belirtiler nelerdir?

Ağız veya boğaz enfeksiyonları sıklıkla belirti vermeyebilir. Belirti olduğunda boğaz ağrısı, ağızda yara veya lezyon görülebilir. Genital bölgede akıntı, idrar yaparken yanma, yara, kabarcık veya siğil gibi bulgular ortaya çıkabilir. Bu belirtiler tek başına hangi enfeksiyonun bulunduğunu göstermez; tanı için uygun test gerekir.

Oral seks HIV ve diğer CYBH’lar açısından daha mı güvenlidir?

HIV’in oral seksle bulaşma riski vajinal veya anal sekse göre çok daha düşüktür. Ancak bu bilgi diğer CYBH’lar için geçerli değildir: gonore, sifiliz, herpes ve HPV gibi enfeksiyonlar oral-genital temasla bulaşabilir. Boğazdaki gonore enfeksiyonu belirti vermeden başkalarına geçebilir ve tedavisi bazı diğer bölge enfeksiyonlarına göre daha güç olabilir. 

Oral seks sonrası hangi CYBH testleri yapılır?

Hangi testlerin gerektiği, temas edilen vücut bölgelerine ve olası enfeksiyona göre belirlenir. Tek bir kan veya idrar testi tüm CYBE’leri ve tüm vücut bölgelerini değerlendirmez.

1. Oral seks yaptıysanız, boğazdan sürüntüyle gonore testi gerekebilir.
2. Oral seks aldıysanız, genital bölgeden uygun örnek alınması değerlendirilebilir.
3. Anilingus veya anal temas olduysa, risk ve şikâyetlere göre rektal örnek gerekebilir.
4. Gonore ve klamidya için genellikle temas bölgesinden NAAT/PCR testi kullanılır. Sifiliz ve HIV değerlendirmesinde kan testleri gerekir.

Her temas sonrası herkesin aynı testleri yaptırması gerekmez. Belirti, partnerde tanı, temas türü ve kişisel riskler dikkate alınarak hekimle test planı yapılmalıdır. CDC, oral veya anal seks yapan kişilerin boğaz ve rektal test seçeneklerini sağlık uzmanıyla görüşmesini önerir. 

Boğaz gonoresi tanısı konup tedavi edildiyse, iyileşmenin doğrulanması için tedaviden 7–14 gün sonra kontrol testi önerilir. Testin tedaviden 7 gün sonra yapılması, bazı durumlarda yalancı pozitif sonuca yol açabilir; uygun zamanlama hekim tarafından belirlenmelidir. 

Oral seks sırasında bulaşma riski nasıl azaltılır?

1. Penisle oral temasta prezervatif kullanın.
2. Vulva veya anüsle oral temasta dental bariyer kullanın. Uygun bir prezervatif kesilerek bariyer olarak da kullanılabilir.
3. Ağızda veya genital bölgede yara ya da lezyon varsa iyileşene kadar teması ertelemeyi değerlendirin.
4. Hepatit B ve HPV aşılarınızın güncel olup olmadığını sağlık uzmanınıza danışın.
5. Yeni partner, partnerde CYBH tanısı veya belirti durumunda uygun test ve danışmanlık alın.

Prezervatif ve dental bariyerler riski azaltır, ancak cilt temasıyla bulaşabilen tüm enfeksiyonlara karşı tam koruma sağlamayabilir. 

Ne zaman test veya tıbbi değerlendirme almalıyım?

Oral seks sonrası boğaz veya genital bölgede yara, akıntı, idrar yaparken yanma ya da geçmeyen boğaz ağrısı gelişirse sağlık uzmanına başvurun. Belirti olmasa bile partnerinizde CYBH tanısı varsa test gerekip gerekmediğini görüşün. Test planlanırken oral, vajinal ve anal temas bölgelerini sağlık uzmanıyla paylaşın; böylece uygun örnek türü seçilebilir.

Wellcare Laboratories’te test seçenekleri ve uygun örnek türü hakkında bilgi almak için laboratuvarımızla iletişime geçebilirsiniz. CYBH PCR testimizi incelemek için tıklayınız.