Bel Soğukluğu (Gonore) Nedir?

Bel Soğukluğu (Gonore) Nedir?

Bel soğukluğu ya da gonore, Neisseria gonorrhoeae adlı bakterinin neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Vajinal, anal veya oral cinsel temas sırasında bulaşabilir. Bakteri temas edilen bölgeye göre genital bölgeyi, idrar kanalını, rektumu veya boğazı etkileyebilir. Enfeksiyon doğum sırasında anneden bebeğe geçerek yenidoğanda özellikle göz enfeksiyonuna yol açabilir. 

Gonore her yaşta görülebilir. Enfeksiyon özellikle kadınlarda ve boğaz ya da rektum enfeksiyonlarında belirti vermeyebilir. Belirti olmaması enfeksiyon olmadığı veya bulaşamayacağı anlamına gelmez. 

Gonore belirtileri nelerdir?

Belirtiler enfeksiyonun bulunduğu bölgeye göre değişir ve bazı kişilerde hiç görülmez. Belirtiler ortaya çıkarsa cinsel temastan sonraki günlerde başlayabilir; herkeste aynı sürede görülmesi beklenmez.

Kadınlarda görülebilecek belirtiler:

1. Vajinal akıntıda artış veya değişiklik
2. İdrar yaparken yanma
3. Adet dönemi dışında ya da cinsel ilişki sonrası kanama
4. Alt karın veya pelvik ağrı
5. Rektal enfeksiyonda ağrı, akıntı veya kanama

Erkeklerde görülebilecek belirtiler:

1. Penisten akıntı
2. İdrar yaparken yanma veya ağrı
3. Testislerde ağrı ya da hassasiyet
4. Rektal enfeksiyonda ağrı, akıntı veya kanama

Boğaz enfeksiyonu çoğunlukla belirti vermeyebilir; bazen boğaz ağrısı görülebilir. Göz enfeksiyonu ağrı, ışığa hassasiyet ve yoğun akıntıyla seyredebilir. Enfeksiyon nadiren kana yayılarak ateş, eklem ağrısı veya ciltte döküntülere neden olabilir. 

Tedavi edilmezse ne olabilir?

Tedavi edilmeyen gonore kadınlarda pelvik inflamatuvar hastalığa (PID), tüplerde hasara, dış gebelik riskinde artışa veya kısırlığa yol açabilir. Erkeklerde epididim iltihabı gelişebilir. Nadiren enfeksiyon kana yayılarak eklemleri veya başka organları etkileyebilir. Gebelikte doğum sırasında bebeğe bulaşma riski bulunur. 

Gonore testi nasıl yapılır?

Tanıda en sık kullanılan yöntem, bakterinin genetik materyalini saptayan NAAT/PCR testidir. Örnek, yalnızca idrar veya genital bölgeden değil, enfeksiyonun bulunabileceği temas bölgesinden alınmalıdır:

• Genital enfeksiyon için ilk idrar örneği veya genital sürüntü
• Anal temas veya rektal belirti varsa rektal sürüntü
• Oral temas veya boğaz enfeksiyonu şüphesi varsa boğaz sürüntüsü

İdrar testi, boğaz veya rektum enfeksiyonunu dışlamaz. Bu nedenle testin örnek türü cinsel temas öyküsü ve belirtilere göre hekimle belirlenmelidir. PCR antibiyotik duyarlılığını göstermez; tedavi başarısızlığı veya direnç şüphesinde kültür ve antibiyotik duyarlılık testi gerekebilir. 

Wellcare Laboratories’de CYBH PCR paneli kapsamında gonore testi yapılabilir. Panel içeriği ve uygun örnek türü hakkında CYBH PCR paneli sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.

Gonore tanısı alan kişilerin klamidya, sifiliz ve HIV gibi eşlik edebilecek enfeksiyonlar açısından da hekimle test gereksinimini değerlendirmesi önerilir. Eş enfeksiyon olasılığı kişiye göre değişir; sabit bir oranla ifade edilmemelidir.

Kimler gonore testi yaptırmalı?

Belirti gösteren veya gonore tanısı almış bir partnerle teması olan kişiler test için sağlık uzmanına başvurmalıdır. CDC, cinsel aktif 25 yaş altı kadınlarda yıllık taramayı; 25 yaş ve üzerindekilerde ise yeni veya birden fazla partner ya da CYBH tanısı olan partner gibi risk durumlarında taramayı önerir. Erkeklerle cinsel ilişki yaşayan erkeklerde test, temas edilen anatomik bölgelere göre en az yıllık; risk devam ediyorsa daha sık planlanabilir. Tarama kararı yerel öneriler ve kişisel risklere göre hekimle belirlenmelidir. 

Gonore nasıl tedavi edilir?

Gonore antibiyotikle tedavi edilir; kullanılacak ilaç ve doz hekim tarafından, güncel tedavi önerileri ve yerel antibiyotik direnci dikkate alınarak belirlenmelidir. Gonorede antibiyotik direnci önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu nedenle kendi kendine antibiyotik kullanmak veya önceki tedaviyi tekrarlamak uygun değildir. Gonore için kullanılan tedavi, klamidya gibi eşlik eden enfeksiyonları her zaman kapsamayabilir; ek tedavi gerekip gerekmediğini doktor değerlendirir. 

Tedavi alan kişi, tek doz tedaviden sonra 7 gün boyunca ve partnerleri tedavi edilene kadar cinsel temastan kaçınmalıdır. Son dönemdeki partnerlerin de değerlendirilmesi ve gerektiğinde tedavi edilmesi yeniden bulaşmayı önlemeye yardımcı olur. Gonore geçirmiş olmak bağışıklık sağlamaz; enfeksiyon tekrar edinilebilir. Tedavi sonrasında yaklaşık 3 ay içinde tekrar test önerilir. Boğaz gonoresinde ayrıca tedaviden 7–14 gün sonra iyileşme testi gerekir. 

Gonoreden nasıl korunulur?

1. Vajinal, anal ve oral cinsel temasta kondomu doğru ve düzenli kullanın; kondom riski azaltır ancak tamamen ortadan kaldırmayabilir.
2. Partnerinizde belirti veya gonore tanısı varsa, her iki taraf değerlendirilip tedavi tamamlanana kadar cinsel temastan kaçının.
3. Yeni partner veya riskli temas durumunda test gereksinimini sağlık uzmanıyla görüşün.
4. Gonore tanısı konursa partnerlerin de bilgilendirilip değerlendirilmesini sağlayın.

Kuzey Kıbrıs’ta gonore testi için Lefkoşa veya Girne şubelerimizden birine başvurabilirsiniz. Örnek türü, testin yapılacağı bölgeye ve klinik duruma göre belirlenir.