Klamidya
Klamidya Nedir? Belirtileri, Testi ve Tedavisi
Klamidya, Chlamydia trachomatis bakterisinin neden olduğu ve cinsel temasla bulaşabilen bir enfeksiyondur. Kadınlarda ve erkeklerde görülebilir. Enfeksiyon çoğu zaman belirti vermediğinden kişi farkında olmadan partnerine bulaştırabilir.
Klamidya nasıl bulaşır?
Klamidya vajinal, anal veya oral cinsel temas sırasında bulaşabilir. Belirti olmasa da bulaşma mümkündür. Enfeksiyon, tedaviyle iyileştikten sonra bağışıklık oluşturmaz; yeniden maruziyetle tekrar edinilebilir.
Belirtileri nelerdir?
Klamidya çoğu kişide belirti oluşturmaz. Belirti gelişirse kadınlarda vajinal akıntı, idrar yaparken yanma, cinsel ilişki sırasında ağrı, adet dönemi dışında kanama veya alt karın ağrısı görülebilir. Erkeklerde penisten akıntı, idrar yaparken yanma veya testis ağrısı olabilir. Anal enfeksiyonda ağrı, akıntı veya kanama görülebilir. Belirtiler başka durumlarla da ilişkili olabileceğinden test ve hekim değerlendirmesi gerekir.
Klamidya testi nasıl yapılır?
Klamidya tanısında en sık kullanılan yöntem, bakterinin genetik materyalini saptayan NAAT/PCR testidir. Örnek, enfeksiyonun düşünüldüğü anatomik bölgeye göre seçilir:
- Kadınlarda genellikle vajinal sürüntü; bazı durumlarda ilk idrar örneği
- Erkeklerde genellikle ilk idrar örneği
- Anal veya oral temas söz konusuysa, doktorun değerlendirmesine göre ilgili bölgeden sürüntü
İdrar veya genital örnek, anal ya da boğaz enfeksiyonunu her durumda dışlamaz; örnek alınacak bölge temas öyküsüne göre belirlenmelidir. Wellcare Laboratories’de CYBH PCR test paneli kapsamında klamidya testi yapılabilir. Uygun örnek türü, istenen test ve laboratuvarın örnek kabul koşullarına göre belirlenir.
Kimler test yaptırmayı düşünmeli?
CDC, 25 yaş altındaki cinsel aktif kadınlara yıllık klamidya taraması; 25 yaş ve üzerindeki kadınlara ise yeni veya birden fazla partner ya da CYBH tanısı bulunan partner gibi risk durumlarında test önerir. Erkeklerle seks yapan erkeklerde, HIV ile yaşayan kişilerde ve CYBH değerlendirmesi için başvuranlarda test sıklığı ve örnek alınacak bölgeler kişisel risk ve temas öyküsüne göre planlanır. Gebelikte tarama da yaşa ve risk durumuna göre yapılır.
Klamidya tedavi edilir mi?
Evet. Klamidya uygun antibiyotik tedavisiyle iyileştirilebilir. CDC, gebe olmayan yetişkinlerde çoğunlukla doksisiklini ilk seçenek olarak önerir; gebelikte kullanılacak ilaç farklıdır. İlaç ve tedavi süresi hekim tarafından belirlenmelidir. Tedavi, enfeksiyonun yol açmış olabileceği mevcut hasarı her zaman geri döndürmez; bu nedenle test ve tedaviyi geciktirmemek önemlidir.
Tedavi tamamlanana ve partnerler de tedavi edilene kadar cinsel temastan kaçınılmalıdır. Tek doz tedavi verildiyse, CDC en az 7 gün beklenmesini önerir. Son 60 gün içindeki cinsel partnerlerin değerlendirilmesi ve gerekirse tedavi edilmesi yeniden bulaşma riskini azaltır.
Tedavi sonrası tekrar test gerekir mi?
Gebe olmayan kişilerde, tedaviye uyum tamamsa ve belirtiler düzelmişse, tedavinin hemen ardından rutin “iyileşme testi” genellikle önerilmez. Çok erken yapılan NAAT/PCR testi, canlı olmayan bakteri kalıntılarını saptayarak pozitif sonuç verebilir. Buna karşılık, yeniden enfeksiyonu belirlemek için tedavi gören kişilerin yaklaşık 3 ay sonra tekrar test yaptırması önerilir. Gebelikte tedavi sonrası iyileşmeyi doğrulamak için yaklaşık 4 hafta sonra test ve sonrasında tekrar test gerekir.
Tedavi edilmezse ne olabilir?
Tedavi edilmeyen klamidya kadınlarda pelvik inflamatuvar hastalığa ve fallop tüplerinde hasara yol açabilir; bu durum dış gebelik ve kısırlık riskini artırabilir. Erkeklerde epididim iltihabı gelişebilir. Gebelikte enfeksiyonun doğum sırasında bebeğe geçmesi yenidoğanda göz enfeksiyonu veya zatürreye neden olabilir.
Klamidyadan korunma
Kondomun doğru ve düzenli kullanımı bulaşma riskini azaltır. Yeni partnerle cinsel ilişki öncesinde test ve korunma hakkında konuşmak, ayrıca önerilen aralıklarla test yaptırmak enfeksiyonun erken saptanmasına yardımcı olabilir.