BULAŞICI HASTALIKLARIN TANISINDA YENİ AŞAMA:
Moleküler mikrobiyoloji; alınan örnek ile hedefdeki mikroorganizmanın DNA/RNA’sını çoğaltarak saptanacak düzeye gelmesini sağlayan mikrobiyoloji alt bilim dalıdır. Bu sayede çok daha hassas ve hızlı tanıya gidilmesi ile birilikte klinik mikrobiyoloji alanında yeni bir çağ açılmıştır. Bizde Wellcare laboravarları olarak bu yenilikleri takip ederek tanıda hekimlerimize yardımcı olmaktayız. Alınan örnekte tek bir mikroorganizmanın saptanmasına monopleks PCR, birçok etkenin aynı anda saptanmasına ise mutipleks PCR denilmektedir.
MULTİPLEKS PCR NEDİR?
Multiplex PCR, yeni nesil moleküler bir yöntemdir. Moleküler yöntemle, birden fazla bakteri, virüs, fungal veya parazit etkenleri tek bir çalışmada saptanabilmektedir. Multipleks PCR yönteminin, bilinen konvansiyonel monopleks PCR’ a üstünlüğü, çok sayıda etkenin tek bir çalışmada ortaya konulabilmesidir.
MULTİPLEKS PCR’ IN TANIYA DİĞER KATKILARI NELERDİR?
Hızlı Sonuç
PCR teknolojisi sayesinde patojen etkenler kısa sürede tespit edilebilir. Kültür yöntemlerinde olduğu gibi üreme için günlerce beklemeye gerek kalmaz.
Yüksek Duyarlılık
Etkenin DNA’sı veya RNA’sı arandığı için çok az sayıda etken varlığında bile patojen tespiti yapılabilir. Bu nedenle duyarlılığı yüksektir.
Antibiyotik Etkisiz
Etkenin DNA’sı saptandığı için antibiyotik kullanımı kültürde üremeyi engellese bile tespit yapılabilir. Bu durum sonuç güvenilirliğini artırır.
Çoklu Tespit
Multipleks PCR yöntemiyle tek bir çalışmada virüs, bakteri, fungal ve paraziter etkenler birlikte aranabilir. Böylece kapsamlı tanı sağlanır.
Tedavi Takibi
Kontrol testi, ölü bakteri DNA’sı nedeniyle tedavi bittikten en az 3–4 hafta sonra yapılmalıdır.
Multipleks PCR Panelleri
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (12 etken)Sabah ilk idrar / Genital sürüntü
- HSV-1, HSV-2
- Neisseria Gonorrhea (Bel soğukluğu)
- Trichomonas Vajinalis
- Treponema Pallidum (Sifiliz/Frengi)
- Bu PCR yalnızca genital yaradan alınan sürüntüyle anlamlıdır; sifiliz tanısı kan testiyle konur.
- Ureaplasma Urealyticum, Ureaplasma Parvum
- Bu bakteriler sağlıklı kişilerde sık bulunur; pozitiflik tek başına tedavi gerektirmez, hekim yorumlamalıdır.
- Mycoplasma Hominis, Mycoplasma Genitalium
- Chlamidya Trachomatis (A-K + L1-L3)
- Haemophilus Ducreyi
HPV (Human Papilloma Virus, 35 subtip)Servikal sürüntü
- 18 Yüksek Risk HPV: 16, 18, 26, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 53, 56, 58, 59, 66, 68, 73 ve 82 genotipi.
- 17 Düşük Risk HPV: 6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 55, 61, 62, 67, 69, 70, 71, 72, 81 ve 84 genotipi.
Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları (26 etken)Nazofarinks / Orofarinks sürüntü
- Virüs; Influenza virus A, Influenza virus A H1N1 2009, Influenza virus A H3, Influenza virus B, Human metapneumovirus, Respiratory syncytial virus A/B, Rhinovirus, Enterovirus, Human parainfluenza virus type 1/2/3/4, Adenovirus, Bocavirus, Human coronavirus 229E, Human coronavirus HKU-1, Human coronavirus OC43, Human coronavirus NL63, Covid-19 (SARS-CoV-2)
- Bakteri; Bordetella pertussis, Legionella pneumophila, Streptococcus pyogenes, Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae
Gastroenterit (24 etken)Gaita örneği
- Virüs: Sapovirüs GI/GII/GIV/GV, Adenovirüs, Astrovirüs, Norovirüs GI/GII, Rotavirüs A
- Gram+ Bakteri: Clostridium difficile Toxin A/B
- Pozitiflik 2 yaş altında genellikle hastalık anlamına gelmez; erişkinde yalnızca açıklanamayan ≥3 sulu ishal varlığında anlamlıdır.
- Gram- Bakteri: Plesiomonas shigelloides, Salmonella spp., Campylobacter spp., Vibrio parahaemolyticus, Vibrio cholerae, Vibrio vulnificus, Shigella/Enteroinvasive E. coli (EIEC), Enteroaggregative E. coli (EAEC), Shiga-toxin producing E. coli (STEC), Enteropathogenic E. coli (EPEC), Enterotoxigenic E. coli (ETEC), Yersinia enterocolitica
- Parazit: Giardia lamblia, Entamoeba histolytica, Cryptosporidium spp., Cyclospora cayetanensis
Tropikal Ateş (21 etken)Kan örneği
- Virüs: Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi virüsü, Dengue virüs, Ebola virüs, Hantavirüs, Mayaro virüs, Rift Valley fever virüs, Batı Nil virüsü, Zika virüs, Yellow fever virüs, Chikungunya virüs, Japanese Encephalitis virüs
- Bakteri: Brucella spp., Coxiella burnetii, Burkholderia pseudomallei, Salmonella spp., Rickettsia spp., Leptospira spp., Streptococcus pneumoniae
- Parazit: Trypanosoma cruzi, Plasmodium spp., Leishmania spp.
Moleküler Mikrobiyoloji (PCR) hakkında
Sıkça Sorulan Sorular
PCR testi nedir, yalnızca COVID-19 için mi kullanılır?
PCR, mikroorganizmaların genetik materyalini araştıran moleküler bir test yöntemidir. Yalnızca COVID-19 için kullanılmaz; HPV, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, solunum yolu ve bağırsak enfeksiyonları gibi farklı durumların değerlendirilmesinde de kullanılabilir. Araştırılan mikroorganizmalar, seçilen testin kapsamına göre değişir.
Kuzey Kıbrıs’ta PCR testi nerede yaptırabilirim?
PCR testleri hakkında Lefkoşa Wellcare Health Clinic, Lefkoşa Miracle Hastanesi ve Girne Medicalport Tunççevik Hastanesi şubelerimizden bilgi alabilirsiniz. Testin türüne göre örnek alımı ve kabul koşulları farklılık gösterebildiğinden, başvuru öncesinde şubelerimizle iletişime geçmeniz önerilir.
Wellcare’de hangi PCR panelleri mevcuttur?
Wellcare Laboratuvarları’nda HPV genotipleme, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, solunum yolu enfeksiyonları, gastroenterit ve tropikal ateş etkenlerine yönelik PCR panelleri bulunmaktadır. Hangi panelin uygun olduğu; belirtileriniz, temas veya seyahat öykünüz ve hekiminizin değerlendirmesine göre belirlenir. Her hastada bütün panellerin çalışılması gerekmez.
Multipleks PCR nedir, ne avantaj sağlar?
Multipleks PCR, bir örnekte birden fazla hedefin aynı analiz sürecinde araştırılmasını sağlar. Benzer belirtilere yol açabilen farklı mikroorganizmaların değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Ancak yalnızca panel kapsamındaki hedefleri araştırır; bütün enfeksiyonları göstermez ve daha geniş panel her zaman daha uygun test anlamına gelmez.
PCR testi için hangi örnek alınır, aç olmak gerekir mi?
Örnek türü araştırılan enfeksiyona göre değişir. Solunum yolu testlerinde burun veya boğaz sürüntüsü, gastroenterit panelinde dışkı, HPV testinde servikal örnek, CYBH testlerinde uygun idrar veya genital sürüntü kullanılabilir. Bazı testler için kan örneği gerekir. Genellikle açlık gerekmez, ancak örnek toplama ve hazırlık talimatlarını test öncesinde laboratuvarımızdan öğrenmelisiniz.
Antibiyotik kullanırken PCR testi yapılabilir mi?
Bazı durumlarda yapılabilir; ancak antibiyotik kullanımı testin değerlendirilmesini etkileyebilir. Tedavi mikroorganizma miktarını azaltabilir; diğer yandan mikroorganizmaya ait genetik materyal tedavi sonrasında bir süre daha saptanabilir. Kullandığınız ilaçları ve tedavi tarihlerini hekiminize bildiriniz. Kontrol testinin zamanı enfeksiyona göre belirlenir; bütün PCR testleri için geçerli tek bir bekleme süresi yoktur. Hekiminize danışmadan tedavinizi kesmeyiniz.