Toksoplazma Nedir ?

Toksoplazma Nedir? Belirtileri, Testleri ve Gebelikte Dikkat Edilmesi Gerekenler

Toksoplazmoz, Toxoplasma gondii adlı parazitin neden olduğu bir enfeksiyondur. Bağışıklık sistemi sağlıklı birçok kişide belirti vermez veya hafif, grip benzeri yakınmalarla seyreder. Gebelik sırasında ilk kez edinilen enfeksiyon bebeğe geçebilir; bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde ise daha ciddi hastalıklara yol açabilir. 

Toksoplazma nasıl bulaşır?

Enfeksiyon şu yollarla alınabilir:

1. İyi pişmemiş veya çiğ et tüketmek
2. Parazitle kirlenmiş toprak, su, sebze veya meyveyle temas etmek
3. Enfekte kedi dışkısıyla kirlenmiş kum veya toprağa dokunup ardından elleri yıkamadan ağıza temas etmek

Kedi sahibi olmak tek başına enfeksiyon anlamına gelmez. Bulaş riski, özellikle dışkıyla kirlenmiş maddelerin ağız yoluyla alınmasıyla ilişkilidir. Toksoplazma; kediyi sevmek, kucağa almak veya aynı evde yaşamakla doğrudan bulaşmaz. 

Toksoplazma belirtileri nelerdir?

Enfeksiyon çoğu kişide belirti vermeyebilir. Belirti olduğunda hafif ateş, yorgunluk, kas ağrısı veya lenf bezlerinde şişlik görülebilir. Göz tutulumu veya beyin ve diğer organları etkileyen ciddi tablolar özellikle bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde gelişebilir. Gebelikte kişinin belirti göstermemesi, enfeksiyonun bulunmadığını tek başına göstermez. 

Toksoplazma testi nasıl yapılır?

İlk değerlendirmede kanda Toksoplazma IgG ve IgM antikorları ölçülebilir. Sonuçlar kişinin belirtileri, gebelik durumu, önceki testleri ve testin ne zaman yapıldığıyla birlikte değerlendirilir.

1. IgG pozitif, IgM negatif: Genellikle enfeksiyonun geçmişte geçirildiğini düşündürür; tek başına enfeksiyonun kesin zamanını göstermez.
2. IgG ve IgM birlikte pozitif: Yeni enfeksiyon olasılığı yanında IgM’nin uzun süre pozitif kalması veya yalancı pozitiflik de söz konusu olabilir. Özellikle gebelikte ek değerlendirme gerekebilir.
3. IgG negatif, IgM pozitif: Çok erken enfeksiyon veya yalancı pozitif sonuç olabilir; doktor tekrar test veya doğrulama incelemesi isteyebilir.

IgM pozitifliği tek başına yakın zamanda enfeksiyon geçirildiğini kanıtlamaz. Gebelikte şüpheli sonuçların doğrulanması için IgG aviditesi, seri kan örneklerinin karşılaştırılması veya uzman laboratuvar incelemesi gibi ek testler gerekebilir. Düşük avidite tek başına enfeksiyonun zamanını kesin olarak belirlemez; sonuç, kullanılan test ve gebelik haftasıyla birlikte yorumlanmalıdır. 

Gebelikte bebeğe enfeksiyon geçişi şüphesinde, anne kan testlerine ek olarak kadın doğum uzmanı tarafından ultrason ve uygun görülen durumlarda amniyon sıvısında PCR gibi incelemeler planlanabilir. Bu değerlendirmeler uzman hekim tarafından yürütülmelidir. 

Wellcare Laboratories’de Toksoplazma IgG ve IgM testleri için kan örneği verilebilir. Sonuçların, özellikle gebelikte, doktor tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

Gebelikte toksoplazmadan nasıl korunulur?

1. Etleri iyice pişirin; çiğ veya az pişmiş et tüketmeyin.
2. Sebze ve meyveleri iyi yıkayın.
3. Bahçe işleri veya toprakla temas sırasında eldiven kullanın ve sonrasında ellerinizi yıkayın.
4. Mümkünse kedi kumunu başka biri değiştirsin. Bu mümkün değilse eldiven kullanın, kumu her gün temizleyin ve ardından ellerinizi yıkayın.
5. Kedilere çiğ veya az pişmiş et vermeyin.

Toksoplazma taraması ve testlerin ne zaman yapılacağı ülke ve klinik duruma göre değişebilir; gebelikte test gereksinimini doktorunuzla görüşün. 

Toksoplazma tedavi edilir mi?

Tedavi gereksinimi kişinin belirtilerine, bağışıklık durumuna ve gebelik olup olmamasına göre değişir. Belirtisiz, bağışıklık sistemi sağlıklı birçok kişide tedavi gerekmeyebilir. Gebelikte olası yeni enfeksiyon veya bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde tedavi kararını ilgili uzman hekim vermelidir. 

Sıkça sorulan sorular

Toksoplazma IgM pozitifliği yeni enfeksiyon geçirdiğim anlamına mı gelir?
Tek başına hayır. IgM uzun süre pozitif kalabilir veya yalancı pozitif olabilir. Özellikle gebelikte ek testler ve doktor değerlendirmesi gerekebilir.

Kedi besliyorsam toksoplazma testi yaptırmalı mıyım?
Kedi sahibi olmak tek başına enfeksiyon anlamına gelmez. Test gereksinimi temas öyküsü, belirtiler, gebelik ve diğer klinik bulgulara göre doktor tarafından değerlendirilir.

Toksoplazma yalnızca kedi dışkısından mı bulaşır?
Hayır. İyi pişmemiş et ve kirlenmiş toprak, su, sebze veya meyveler de bulaş kaynağı olabilir.