D vitamini

D Vitamini Nedir? Eksikliği, Testi ve Takviyesi

D vitamini, kalsiyum ve fosfor dengesinin düzenlenmesine ve kemik sağlığının korunmasına katkı sağlar. Kasların normal çalışması ve bağışıklık sisteminin işlevleri için de önemlidir. Ancak D vitamini eksikliği tek başına “bağışıklığın zayıfladığı” veya kişinin birçok hastalığa yakalanacağı anlamına gelmez. D vitamini takviyesinin kanser ya da kalp-damar hastalıklarını önlediği gösterilmiş değildir. 

D vitamini nasıl alınır?

Vücut D vitaminini güneş ışığının etkisiyle deride üretebilir. Üretim; mevsim, coğrafi konum, cilt rengi, giyim ve dışarıda geçirilen süre gibi etkenlere göre değişir. Ancak D vitamini üretmek amacıyla uzun süre korumasız güneşte kalmak önerilmez; güneş yanığı ve cilt hasarı riski dikkate alınmalıdır. D vitamini ayrıca yağlı balık, yumurta sarısı ve D vitaminiyle zenginleştirilmiş bazı gıdalarda bulunur. Besinlerden alınan miktar kişiye göre değişebilir. 

D vitamini eksikliği nasıl anlaşılır?

D vitamini düzeyini değerlendirmek için genellikle kanda 25-hidroksi D vitamini [25(OH)D] ölçülür. Yorgunluk ve kas ağrısı gibi yakınmalar tek başına eksiklik tanısı koydurmaz; farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Sağlıklı ve belirti göstermeyen yetişkinlerde D vitamini düzeyinin rutin olarak ölçülmesi genel olarak önerilmez. Test gerekliliği, hekim tarafından kişinin öyküsü ve klinik durumu dikkate alınarak belirlenir. 

25(OH)D sonuçları için tek ve herkesçe kabul edilen bir hedef değer bulunmamaktadır. NIH/NASEM ölçütlerinde 12 ng/mL altı eksiklik riskiyle, 12–20 ng/mL aralığı olası yetersizlikle ilişkilendirilir; 20 ng/mL ve üzeri çoğu kişi için kemik sağlığı bakımından yeterli kabul edilir. 50 ng/mL üzerindeki değerler olası olumsuz etkilerle ilişkilendirilmiştir. Bu aralıklar klinik durumdan bağımsız, kesin tanı veya tedavi eşikleri olarak yorumlanmamalıdır. Endocrine Society, sağlıklı kişiler için belirli bir D vitamini hedef düzeyi tanımlamamaktadır. 

D vitamini takviyesi gerekli midir?

Yetişkinler için önerilen günlük alım miktarı yaşa göre genellikle 600–800 IU aralığındadır; bu değerler sağlıklı kişiler için beslenme referanslarıdır, eksiklik tedavisi dozu değildir. Takviye gereksinimi ve dozu; yaş, beslenme, sağlık durumu ve kullanılan ilaçlara göre hekim tarafından belirlenmelidir. Her sağlıklı yetişkinin yüksek doz takviye kullanması veya önce kan testi yaptırması gerektiği söylenemez. 

Gereğinden fazla D vitamini takviyesi kanda kalsiyumun yükselmesine ve bulantı, kusma, kabızlık, güçsüzlük veya böbrek sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle yüksek doz veya uzun süreli takviye hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır. 

Hekiminiz 25(OH)D ölçümünü uygun görürse test için Lefkoşa veya Girne şubelerimize başvurabilirsiniz. Check-up paketlerimizi inceleyin.