Beta boğaz enfeksiyonu
Beta Boğaz Enfeksiyonu Nedir? Belirtileri ve Tanısı
“Beta boğaz enfeksiyonu” olarak bilinen A grubu streptokok farenjiti, Streptococcus pyogenes bakterisinin boğaz ve bademciklerde enfeksiyona neden olmasıdır. Boğaz ağrısının en sık nedeni virüslerdir; streptokoklar özellikle okul çağındaki çocuklarda daha sık görülür. Boğaz ağrısının nedeni yalnızca muayeneyle her zaman ayırt edilemez.
Beta boğaz enfeksiyonu nasıl bulaşır?
Bakteri çoğunlukla enfekte kişinin solunum salgılarıyla, yakın temas sırasında bulaşır. Okul, kreş ve kalabalık ortamlar yakın teması artırabilir. El hijyeni ve öksürürken ağzı kapatmak bulaşma riskini azaltmaya yardımcı olur.
Belirtileri nelerdir?
A grubu streptokok enfeksiyonunda şu belirtiler görülebilir:
- Ani başlayan boğaz ağrısı ve yutkunma güçlüğü
- Ateş
- Bademciklerde kızarıklık veya beyaz eksüda
- Boynun ön tarafındaki lenf bezlerinde hassasiyet
- Bazı çocuklarda baş ağrısı, karın ağrısı, bulantı veya kusma
Öksürük, burun akıntısı, ses kısıklığı, ağız içi yaralar ve göz kızarıklığı daha çok viral enfeksiyonları düşündürür. Ancak belirtiler tek başına kesin tanı koydurmaz.
Beta boğaz enfeksiyonu nasıl teşhis edilir?
Hekim, belirtileri ve muayene bulgularını değerlendirerek test gerekip gerekmediğine karar verir. A grubu streptokok şüphesinde kullanılan testler şunlardır:
- Hızlı antijen testi: Boğaz sürüntüsüyle yapılır ve kısa sürede sonuç verir. Pozitif sonuç tanıyı destekler. Testin duyarlılığı değişebildiğinden, negatif sonuç bazı hastalarda kültürle doğrulanabilir.
- Boğaz kültürü: Boğaz sürüntüsünden bakterinin üremesini araştırır. CDC, kültürü tanıda referans yöntem olarak kabul eder.
- Solunum yolu PCR testi: Kullanılan panelde yer alan etkenlerin genetik materyalini araştırabilir. PCR panelinin hangi etkenleri kapsadığı ve hangi örnek türlerinin kabul edildiği kullanılan teste göre değişir.
Laboratuvarımızda boğaz kültürü, hızlı test ve solunum yolu PCR testi seçenekleri bulunmaktadır. Hangi testin uygun olduğu; hastanın yaşı, belirtileri, muayene bulguları ve klinik değerlendirmeye göre belirlenir.
Üç yaş ve üzerindeki çocuklarda hızlı test negatif çıkarsa, CDC boğaz kültürüyle doğrulama yapılmasını önerir. Erişkinlerde negatif hızlı test sonrasında kültür genellikle rutin olarak gerekmez; doktor klinik duruma ve risklere göre karar verebilir.
Her boğaz ağrısında antibiyotik gerekir mi?
Hayır. Boğaz ağrılarının çoğu virüslerden kaynaklanır ve antibiyotikler viral enfeksiyonlarda etkili değildir. A grubu streptokok enfeksiyonu testle doğrulandığında hekim antibiyotik tedavisi önerebilir. İlaç seçimi ve kullanım süresi doktor tarafından belirlenmelidir; antibiyotikler kendi kendine başlanmamalı veya erken kesilmemelidir.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Nefes almada veya yutkunmada belirgin güçlük, tükürüğü yutamama, hızla kötüleşen belirtiler, boyunda şişlik ya da ciddi halsizlik varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme alın. Tedavi başlanmasına rağmen 48 saat içinde iyileşme başlamıyorsa doktorla yeniden görüşün.