Bakteriyel vajinozis (BV)
Bakteriyel Vajinozis (BV) Nedir? Belirtileri ve Tanısı
Bakteriyel vajinozis (BV), vajinadaki mikroorganizma dengesinin değişmesiyle ortaya çıkan yaygın bir durumdur. Vajinada normalde baskın olan koruyucu Lactobacillus türleri azalırken, farklı anaerob bakteriler artabilir. Bu nedenle BV’yi yalnızca tek bir bakterinin, örneğin Gardnerella vaginalis’in varlığıyla açıklamak doğru değildir. Vajinal denge ve bakterilerin göreceli dağılımı önem taşır.
BV, klasik anlamda tek bir etkenden kaynaklanan cinsel yolla bulaşan enfeksiyon olarak sınıflandırılmaz. Cinsel aktiviteyle ilişkili olabilir, ancak cinsel ilişki yaşamamış kişilerde de görülebilir. Vajina içini yıkamak gibi uygulamalar da vajinal dengeyi etkileyebilir.
Bakteriyel vajinozis belirtileri nelerdir?
BV her zaman belirti vermeyebilir. Belirti olduğunda şunlar görülebilir:
- İnce, beyazımsı veya gri vajinal akıntı
- Özellikle cinsel ilişki sonrasında belirginleşebilen balık benzeri koku
- Vajinal rahatsızlık veya yanma
Kaşıntı ve idrar yaparken yanma farklı vajinal veya idrar yolu sorunlarında da görülebilir; bu belirtiler tek başına BV tanısı koydurmaz. Şikâyetlerin nedeni muayene ve uygun testlerle değerlendirilmelidir.
Bakteriyel vajinozis tanısı nasıl konur?
BV tanısında klinik değerlendirme ve laboratuvar incelemeleri kullanılır. CDC, tanıda klinik Amsel ölçütlerini veya vajinal yaymanın Gram boyamasıyla değerlendirilmesini ve Nugent skorlamasını kabul edilen yöntemler arasında sayar.
Nugent skorlamasında Gram boyalı vajinal yaymadaki bakteri görünümleri, Lactobacillus baskınlığı ve BV ile ilişkili bakteri grupları birlikte değerlendirilir:
- 0–3: Lactobacillus baskın vajinal flora ile uyumlu
- 4–6: Ara veya değişmiş flora
- 7–10: Bakteriyel vajinozis ile uyumlu
Wellcare Laboratories’de BV değerlendirmesi Nugent skorlamasıyla yapılır. Bu yöntem tek bir bakterinin pozitif olup olmadığına değil, vajinal floradaki genel dengeye bakar.
PCR ve vajinal kültür BV tanısının yerini tutar mı?
PCR, test panelinde bulunan belirli mikroorganizmaların genetik materyalini saptar. Bir mikroorganizmanın PCR’da saptanması tek başına vajinal dengenin bozulduğunu veya BV bulunduğunu göstermez. BV tanısı için klinik bulgular ve uygun flora değerlendirmesi birlikte ele alınmalıdır.
Cinsel sağlık taraması kapsamında Wellcare’de vajinal kültür seçeneği de bulunmaktadır. Kültür, hekim değerlendirmesine göre vajinal örnekte üreyebilen mikroorganizmaların araştırılmasına yardımcı olabilir; ancak BV tanısı için Gardnerella vaginalis kültürü önerilmez, çünkü bu bakteri BV olmayan kişilerde de bulunabilir. BV açısından laboratuvarımızda kullanılan değerlendirme Nugent skorlamasıdır.
Bakteriyel vajinozis nasıl tedavi edilir?
Tedavi kararı belirtiler, muayene bulguları, gebelik durumu ve kişinin klinik öyküsüne göre hekim tarafından verilir. Özellikle tekrarlayan şikâyetlerde kendi kendine antibiyotik veya vajinal ürün kullanmak yerine doktor değerlendirmesi gerekir. BV tekrarlayabilir; belirtiler yeniden ortaya çıkarsa tekrar değerlendirme yapılmalıdır.
Tekrarlayan, belirti veren BV’de cinsel partnerin eş zamanlı tedavisinin değerlendirilmesine ilişkin yeni öneriler yayımlanmıştır. Bu yaklaşım herkes için otomatik olarak gerekli değildir; uygun karar hekimle birlikte, kişisel duruma göre verilmelidir.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Yeni başlayan veya tekrarlayan akıntı, koku, yanma ya da vajinal rahatsızlık varsa doktorunuza başvurun. Gebelikte bu tür şikâyetleri sağlık uzmanıyla görüşmek özellikle önemlidir. Bulgular farklı nedenlerden kaynaklanabileceği için doğru testin seçimi klinik değerlendirmeyle yapılmalıdır.