EBV Enfeksiyonu

EBV Enfeksiyonu Nedir? Belirtileri, Tanı Testi ve Tedavisi
Epstein–Barr virüsü (EBV), dünyada çok yaygın görülen virüslerden biridir. Çoğu kişi EBV ile çocukluk döneminde karşılaşır ve belirgin bir hastalık yaşamaz. Ergenlik veya genç yetişkinlik döneminde ilk kez enfekte olan bazı kişilerde ise enfeksiyöz mononükleoz adı verilen ateş, boğaz ağrısı ve belirgin yorgunlukla seyreden bir tablo gelişebilir.
EBV ne kadar yaygındır?
EBV, insanların çoğunun yaşamının bir döneminde karşılaştığı bir virüstür. CDC’ye göre yetişkinlerin yaklaşık 10’da 9’unda geçmiş EBV enfeksiyonunu gösteren antikorlar bulunur. Enfeksiyon çocuklarda çoğu zaman belirti vermediğinden fark edilmeden geçirilebilir. Ergenlik veya genç yetişkinlikte EBV ile ilk kez enfekte olanların en az dörtte birinde enfeksiyöz mononükleoz gelişebilir.
EBV nasıl bulaşır?
EBV en sık tükürük yoluyla bulaşır. Öpüşme, aynı bardak veya çatal-kaşığı kullanma, diş fırçası ya da dudak balmı paylaşma bulaşmaya yol açabilir. Virüs, belirtiler başlamadan önce ve iyileşme sonrasında da bir süre tükürükte bulunabilir. Bu nedenle bulaşma zamanı her zaman belirlenemez.
EBV enfeksiyonunun belirtileri nelerdir?
Belirtiler virüsle karşılaşmadan yaklaşık 4–6 hafta sonra başlayabilir ve herkeste aynı şekilde görülmez. Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Ateş
- Boğaz ağrısı ve bademciklerde şişme
- Boyundaki lenf bezlerinde büyüme
- Belirgin yorgunluk ve halsizlik
- Baş veya kas ağrısı
- İştahsızlık
- Bazen cilt döküntüsü
Bazı kişilerde dalak veya karaciğer büyümesi görülebilir. Bu bulgular EBV’ye özgü değildir; benzer şikâyetlere başka enfeksiyonlar da neden olabilir.
EBV uzun dönemde neye yol açabilir?
EBV enfeksiyonundan sonra virüs vücutta etkisiz halde kalabilir. Bu, çoğu sağlıklı kişide sürekli hastalık veya belirti olduğu anlamına gelmez. Bazı kişilerde ateş ve boğaz ağrısı geçtikten sonra yorgunluk birkaç hafta, bazen aylar boyunca sürebilir. Şikâyetler altı aydan uzun sürüyorsa, yorgunluğun başka nedenleri de hekim tarafından değerlendirilmelidir.
EBV, çok nadir görülen bazı lenfoma türleri ve nazofarenks kanseri gibi hastalıklarla ilişkilendirilmiştir. Ancak EBV ile karşılaşmak bu hastalıkların gelişeceği anlamına gelmez; EBV geçiren kişilerin büyük çoğunluğunda bu tür sonuçlar ortaya çıkmaz.
Enfeksiyonun akut döneminde dalak büyüyebilir. Dalak büyümesi varsa darbe veya ağır egzersiz dalakta ciddi yaralanma riski oluşturabilir. Bu nedenle spor ve fiziksel aktiviteye dönüş zamanı doktor önerisine göre belirlenmelidir.
EBV tanısı nasıl konur? VCA IgM testi nedir?
Belirtiler ve muayene EBV şüphesini düşündürebilir; ancak tanı gerektiğinde kan testleriyle desteklenir. Anti-EBV VCA IgM, EBV’ye karşı oluşan ve genellikle enfeksiyonun erken döneminde saptanabilen antikorlardan biridir. Wellcare Laboratories’te EBV VCA IgM testi yapılmaktadır.
Sonucun doğru yorumlanması için şikâyetlerin ne zaman başladığı ve diğer EBV antikorlarının sonuçları da dikkate alınabilir. Çünkü VCA IgM zamanla kaybolurken bazı diğer EBV antikorları geçmiş enfeksiyondan sonra uzun süre, hatta yaşam boyu pozitif kalabilir. Bu nedenle tek bir antikor sonucu her zaman enfeksiyonun evresini tek başına göstermez.
EBV enfeksiyonunun tedavisi var mı?
EBV’yi vücuttan tamamen temizleyen özel bir tedavi yoktur. Çoğu kişi birkaç hafta içinde iyileşir; tedavi genellikle belirtileri hafifletmeye yöneliktir:
- Dinlenmek ve yeterli sıvı almak
- Ateş veya ağrı için hekimin uygun gördüğü ilaçları kullanmak
- Dalak büyümesi varsa temas sporlarından ve ağır egzersizden doktor izin verene kadar kaçınmak
Antibiyotikler virüslere karşı etkili değildir ve EBV enfeksiyonunu tedavi etmez. Antibiyotik gerekip gerekmediğine hekim karar vermelidir.
