Αλληλούχιση Ολικού Εξωμώματος (WES)

Μπορεί να εξεταστεί ως επιλογή σε παιδιά και ενήλικες με υποψία γενετικού νοσήματος. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ιδιαίτερα σε περιπτώσεις αναπτυξιακής καθυστέρησης, νοητικής αναπηρίας, συγγενών ανωμαλιών, ανεξήγητων νευρολογικών ευρημάτων ή υποψίας κληρονομικής νεφρικής ή καρδιακής νόσου. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη σε ασθενείς στους οποίους προηγούμενες εξετάσεις δεν οδήγησαν σε διάγνωση. Η καταλληλότητά της καθορίζεται με βάση τα κλινικά ευρήματα και το οικογενειακό ιστορικό.

Ένα γονιδιακό πάνελ εστιάζει σε επιλεγμένα γονίδια που σχετίζονται με συγκεκριμένη νόσο ή ομάδα νοσημάτων. Το WES εξετάζει σε ευρύτερη κλίμακα τις περιοχές των γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες. Η αλληλούχηση ολόκληρου του γονιδιώματος (WGS) αξιολογεί τόσο τις κωδικοποιούσες όσο και τις μη κωδικοποιούσες περιοχές του DNA. Η καταλληλότερη εξέταση επιλέγεται ανάλογα με το νόσημα που διερευνάται.

Το WES δεν θέτει από μόνο του διάγνωση αυτισμού, σχιζοφρένειας ή διπολικής διαταραχής. Ωστόσο, μπορεί να βοηθήσει στη διερεύνηση μιας υποκείμενης γενετικής πάθησης, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν αναπτυξιακή καθυστέρηση, νοητική αναπηρία, συγγενείς ανωμαλίες ή ασυνήθιστα κλινικά ευρήματα. Δεν είναι εξέταση που πρέπει να διενεργείται ως εξέταση ρουτίνας σε κάθε ψυχιατρικό ασθενή.

Το Solo WES αφορά την εξέταση μόνο του ασθενούς· το Duo WES αφορά τον ασθενή και συνήθως έναν βιολογικό γονέα· ενώ το Trio WES αφορά την ταυτόχρονη εξέταση του ασθενούς και της βιολογικής μητέρας και του βιολογικού πατέρα του. Η σύγκριση των δειγμάτων της οικογένειας μπορεί να βοηθήσει να διευκρινιστεί αν οι αλλαγές που εντοπίστηκαν είναι κληρονομικές ή εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο συγκεκριμένο άτομο, καθώς και στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

Συνήθως χρησιμοποιείται δείγμα αίματος με EDTA, το οποίο λαμβάνεται από το χέρι. Στην ανάλυση Trio λαμβάνονται επίσης ξεχωριστά δείγματα από τη μητέρα και τον πατέρα. Στο ενημερωτικό φυλλάδιο της Eurofins Biomnis που έχει κοινοποιηθεί αναφέρεται χρόνος περίπου 4 εβδομάδων για την αναλυτική έκθεση αποτελεσμάτων· η αποστολή του δείγματος και οι πρόσθετες εξετάσεις μπορεί να παρατείνουν τον συνολικό χρόνο. Για τη σωστή ερμηνεία, πρέπει επίσης να κοινοποιούνται στο εργαστήριο οι κλινικές πληροφορίες, οι προηγούμενες εξετάσεις και το οικογενειακό ιστορικό.

Η ανίχνευση μιας παθογόνου αλλαγής που εξηγεί τα ευρήματα του ασθενούς μπορεί να υποστηρίξει ή να επιβεβαιώσει τη γενετική διάγνωση. Ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει πλήρως ένα γενετικό νόσημα. Μια «παραλλαγή αβέβαιης κλινικής σημασίας» (VUS) είναι μια αλλαγή της οποίας η σχέση με τη νόσο δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί· από μόνη της δεν επαρκεί για οριστική διάγνωση ή για τη λήψη θεραπευτικής απόφασης. Τα αποτελέσματα πρέπει να αξιολογούνται στο πλαίσιο γενετικής συμβουλευτικής.

Όχι. Το WES ενδέχεται να μην ανιχνεύσει ορισμένες γενετικές αλλαγές, επεκτάσεις επαναλαμβανόμενων αλληλουχιών και αλλαγές σε μη κωδικοποιούσες περιοχές. Το εύρος της ανάλυσης χρωμοσωμικών ελλειμμάτων και διπλασιασμών (CNV) και άλλων πρόσθετων αναλύσεων ποικίλλει ανάλογα με τη μέθοδο που χρησιμοποιείται· ενδέχεται να χρειαστούν άλλες εξετάσεις. Όταν προκύπτουν νέες επιστημονικές γνώσεις ή νέα κλινικά ευρήματα, η επανάλυση των υφιστάμενων δεδομένων WES μπορεί να είναι χρήσιμη.

Σε ορισμένα νοσήματα, ο προσδιορισμός της γενετικής αιτίας μπορεί να αλλάξει το σχέδιο παρακολούθησης και θεραπείας· ωστόσο, δεν οδηγεί κάθε αποτέλεσμα άμεσα σε θεραπεία. Η φαρμακογενετική ανάλυση που αφορά τον μεταβολισμό των φαρμάκων μπορεί να προσφέρεται ως ξεχωριστή ή πρόσθετη αξιολόγηση και δεν πρέπει να θεωρείται ότι περιλαμβάνεται αυτόματα στην τυπική έκθεση WES. Επιπλέον, η διερεύνηση και η αναφορά ευρημάτων υγείας που δεν σχετίζονται με τον λόγο παραπομπής πρέπει να συζητούνται πριν από την εξέταση, στο πλαίσιο της ενημερωμένης συγκατάθεσης.

Όχι. Παρόλο που οι εξετάσεις WES έχουν την ίδια ονομασία, μπορεί να διαφέρουν ως προς το πόσο καλά διαβάζονται τα γονίδια, ποιες γενετικές αλλαγές διερευνώνται και πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα. Δεν αρκεί να εξετάζεται μόνο ο αριθμός των γονιδίων που αναλύονται. Σημαντικά στοιχεία είναι η ποιότητα της αλληλούχησης, το εύρος των πρόσθετων αναλύσεων, η αξιολόγηση από ειδικούς, η αξιοποίηση των κλινικών πληροφοριών του ασθενούς και η δυνατότητα επανάλυσης των δεδομένων όταν χρειάζεται. Επομένως, κατά την επιλογή της εξέτασης πρέπει να αξιολογείται όχι μόνο η τιμή, αλλά και το εύρος της ανάλυσης και της έκθεσης αποτελεσμάτων.

Η Eurofins Biomnis μπορεί να επιλεγεί χάρη στην εργαστηριακή υποδομή της με διαπίστευση ISO 15189, την εμπειρία της στις γενετικές αναλύσεις και την προσέγγισή της στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων σε συνεργασία με τον κλινικό ιατρό. Σύμφωνα με τις τεχνικές πληροφορίες που έχουν κοινοποιηθεί, περίπου το 98% των στοχευμένων γονιδιακών περιοχών εξετάζεται με βάθος ανάγνωσης μεγαλύτερο από 30 φορές. Αυτό σημαίνει ότι οι περιοχές του DNA διαβάζονται επανειλημμένα, υποστηρίζοντας την ποιότητα της ανάλυσης.

Η πλατφόρμα βιοπληροφορικής SeqOne επιτρέπει την αξιολόγηση των γενετικών ευρημάτων σε συνδυασμό με τα συμπτώματα και το οικογενειακό ιστορικό του ασθενούς. Σημαντικά πλεονεκτήματα είναι επίσης η δυνατότητα επανάλυσης των υφιστάμενων δεδομένων όταν χρειάζεται και η παροχή ασφαλούς πρόσβασης στα πρωτογενή δεδομένα. Στόχος είναι η μετατροπή των γενετικών δεδομένων σε ουσιαστικές πληροφορίες που μπορούν να αξιοποιηθούν στη διάγνωση και την παρακολούθηση του ασθενούς.

Για πληροφορίες σχετικά με την εξέταση WES και τη λήψη δείγματος, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τα παραρτήματα της Wellcare Laboratories στο Wellcare Health Clinic και στο Νοσοκομείο Miracle στη Λευκωσία, καθώς και με το παράρτημα στο Νοσοκομείο Medicalport Tunççevik στην Κερύνεια. Το κόστος ποικίλλει ανάλογα με την επιλογή Solo, Duo ή Trio, το εύρος της ερμηνείας και τις πρόσθετες αναλύσεις. Πριν από την υποβολή του αιτήματος, αξιολογούνται η κατάλληλη εξέταση και ο ισχύων χρόνος έκδοσης αποτελεσμάτων.